تأثیر شدت و زمان حذف برگ بر صفات کمی و کیفی سویا (Glycine max L.) تحت شرایط مصرف آمینواسید

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 عضو هیات علمی دانشگاه آزاد اسلامی واحد گرگان

2 دانشجو دکتری زراعت دانشگاه آزاد گزگان

3 معاون پژوهشی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

4 استاد گروه زراعت دانشگاه منابع طبیعی گرگان

10.22069/ejcp.2020.15797.2175

چکیده

به‌منظور بررسی اثر زمان و شدت حذف برگ تحت شرایط مصرف آمینواسید، آزمایشی به‌صورت فاکتوریل در قالب طرح آزمایشی بلوک‌های کامل تصادفی در سه تکرار در شهرستان علی‌آباد کتول استان گلستان در سال زراعی 96-1395 اجرا شد. فاکتور اول شامل شدت حذف برگ سویا در سه سطح صفر، 50 و 100 درصد، عامل دوم شامل زمان حذف برگ در پنج سطح (V1، V3، V5، V7 و R1) و عامل سوم مصرف و عدم مصرف آمینواسید بودند. نتایج نشان داد که اثر آمینواسید، زمان و شدت حذف برگ و همچنین اثر متقابل زمان حذف برگ در شدت حذف برگ بر عملکرد روغن معنی‌دار به دست آمد. کاربرد آمینواسید منجر به افزایش 98/10 درصدی عملکرد روغن در مقایسه با تیمار عدم کاربرد گردید. بیشترین عملکرد روغن در حذف 50 درصد برگ در مرحله V1 با میانگین 5/867 کیلوگرم در هکتار بود که در مقایسه با تیمار شاهد افزایش 5/10 درصدی داشت. در مقایسه میانگین اثر متقابل زمان و شدت حذف برگ، بیشترین عملکرد پروتئین دانه در حذف 50 درصد برگ در مرحله V5 با میانگین 7/1296 کیلوگرم در هکتار بود که در مقایسه با تیمار شاهد افزایش 03/17 درصد داشت. حذف 100 درصد برگ منجر به ایجاد پایین‌ترین وزن 100 دانه شد و عدم حذف برگ و همچنین حذف 50 درصد برگ دارای بالاترین میانگین این صفت بودند. کاربرد آمینواسید باعث افزایش 24/12 درصدی عملکرد دانه در مقایسه با عدم کاربرد آن شد. در اثر متقابل زمان در شدت حذف برگ بیشترین عملکرد دانه مربوط به تیمار حذف 50 درصد برگ در مراحل V1 و V5 به ترتیب با میانگین 9/3681 و 3/3696 کیلوگرم در هکتار بود که در مقایسه با تیمار شاهد به ترتیب افزایش 46/2 و 84/2 درصدی داشتند. به‌طور کلی حذف برگ در مراحل انتهایی رشد (به‌خصوص رشد زایشی) با شدت 100 درصد موجب کاهش صفات کمی (عملکرد و اجزای عملکرد) و صفات کیفی (محتوی روغن و پروتئین دانه) گردید. از طرف دیگر کاربرد آمینواسید، با افزایش میانگین صفات اندازه‌گیری شده موجب تعدیل اثر تنش برگ‌زدایی شد.کاربرد آمینواسید باعث افزایش 24/12 درصدی عملکرد دانه در مقایسه با عدم کاربرد آن شد. در اثر متقابل زمان در شدت حذف برگ بیشترین عملکرد دانه مربوط به تیمار حذف 50 درصد برگ در مراحل V1 و V5 به ترتیب با میانگین 9/3681 و 3/3696 کیلوگرم در هکتار بود که در مقایسه با تیمار شاهد به ترتیب افزایش 46/2 و 84/2 درصدی داشتند. به‌طور کلی حذف برگ در مراحل انتهایی رشد (به‌خصوص رشد زایشی) با شدت 100 درصد موجب کاهش صفات کمی (عملکرد و اجزای عملکرد) و صفات کیفی (محتوی روغن و پروتئین دانه) گردید. از طرف دیگر کاربرد آمینواسید، با افزایش میانگین صفات اندازه‌گیری شده موجب تعدیل اثر تنش برگ‌زدایی شد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Effect of time and intensity of defoliation on quantitative and qualitative characteristics of soybean (Glycine max L.) under the consumption of amino acids condition

نویسندگان [English]

  • mohamad reza dadashi 1
  • hamid najafi kanbeh bin 2
  • abolfazl faraji 3
  • afshin soltani 4
1 Agriculture Department, Gogran branch, Islamic Azad University, Gorgan, Iran
2 -
3 2 Professor, Horticulture and Agronomy Department, Golestan Agricultural and Natural Resources Research and Education Center, Agricultural Research, Education and Extension Organization (AREEO), Gorgan, Iran
4 Department of Plant Physiology, Faculty of Agriculture, University of Gorgan, Gorgan, Iran
چکیده [English]

In order to investigate the effect time and intensity of defoliation under use of amino acid condition, a factorial experiment was conducted based on randomized complete block design with three replications in Ali Abad Katoul, Golestan Province during growing season 2016-17. The first factor included the intensity of defoliation at three levels of 0, 50 and 100%, the second factor included the time of defoliation in five levels (V1, V3, V5, V7, and R1), and the third factor was the application and non-application of amino acids. The results showed that the effect of amino acids, the time and intensity of defoliation, and the interaction between times in intensity of defoliation were significant on oil yield. Application of amino acid resulted in an increase of 98.9% of oil yield compared to the non-application treatment. The highest oil yield was observed in the defoliation of 50% leaf in V1 stage with a mean of 867.5 kg/ha, which was 10.5% higher than to the control treatment. Comparing the mean interactions effects of times in intensity of defoliation, the highest grain protein yield was observed in defoliation of 50% leaf in V5 stage with 1296.17 kg/ha, which increased 17.33% compared to the control treatment. Defoliation of 100% of leaves resulted in the lowest weight of 100 seeds, and the absence of leaf defoliation and the defoliation of 50% of the leaf had the highest mean of this trait. Application of amino acids increased 12.28% of grain yield compared to the non-application. In the interaction of the times in intensity of defoliation, the highest grain yield associated with 50% defoliation of leaf in stages V1 and V5 were 3681.9 and 3696.3 kg/ha respectively, which was 2.46 and 2.84% higher than to the control treatment, respectively. In general, leaf defoliation in late stages of growth (especially reproductive growth) with 100% intensity was reduced the quantitative traits (yield and yield components) and qualitative traits (oil and protein content of grain). On the other hand, the application of amino acids, by increasing the mean of measured traits, moderated the effect of defoliation stress.Defoliation of 100% of leaves resulted in the lowest weight of 100 seeds, and the absence of leaf defoliation and the defoliation of 50% of the leaf had the highest mean of this trait. Application of amino acids increased 12.28% of grain yield compared to the non-application. In the interaction of the times in intensity of defoliation, the highest grain yield associated with 50% defoliation of leaf in stages V1 and V5 were 3681.9 and 3696.3 kg/ha respectively, which was 2.46 and 2.84% higher than to the control treatment, respectively. On the other hand, the application of amino acids, by increasing the mean of measured traits, moderated the effect of defoliation stress.Defoliation of 100% of leaves resulted in the lowest weight of 100 seeds, and the absence of leaf defoliation and the defoliation of 50% of the leaf had the highest mean of this trait. Application of amino acids increased 12.28% of grain yield compared to the non-application.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Pod
  • Seed oil
  • Seed protein
  • Seed yield
  • Source and sink relations